VCM_042026_LR

VISIE

ch, wel ‘high paid’”

werkers, financiële prognoses en simulaties. Dat systeem vervelde begin de jaren negen tig tot ERP: enterprise resource planning. Het is het tijdperk waarin drie namen het mooie weer maakten: SAP, Baan en Oracle. Daarna kwamen het internet, naast nieuwe golven van digitalisering en automatisering, maar dat is een ander verhaal. Big business Het idee achter de ERP-systemen van de jaren negentig was dat één monolithische oplossing de complete werking van een onderneming kon omvatten. Het maakte ERP complex en duur, maar vooral ook ‘big business’. Het is de periode waarin het Duitse SAP uitgroeide tot de marktleider. De grote concurrent op dat moment was Baan Corporation, het bedrijf dat Jan Baan in 1978 had opgericht. Oracle had eerder naam gemaakt in de databasemarkt, maar mikte met Oracle Applications ook op ERP. Later zou het bedrijf concurrenten als JD Edwards en PeopleSoft overnemen. Microsoft was eind de jaren negentig nog niet op de ERP markt te vinden. Dat zou pas na het jaar 2000 gebeuren, via de overname van bedrij ven als Navision en Axapta. Om maar te zeggen: in de jaren negentig was Baan een ongezien succesverhaal. Het bedrijf was een Europese ‘unicorn’, lang voor de term in gebruik raakte. In 1994 haalde Baan Boeing als klant binnen. Het bedrijf trok naar de Nasdaq en was op zijn hoogte

punt tien miljard dollar waard. Eind de jaren negentig trad Jan Baan terug als voorzitter. Het aandeel kende een spectaculaire koers val en het bedrijf kwam uiteindelijk eerst in handen van Invensys, later SSA en uiteinde lijk Infor. Anno 2026 is het ERP-pakket Infor LN daarmee de opvolger van de oorspronke lijke Baan-software. ERP doet alles Die software ziet er vandaag compleet anders uit. Logisch, want sinds de jaren negentig is de wereld ingrijpend veran derd. Toen Baan zijn wellicht bekendste ERP-oplossing lanceerde – Baan-IV in 1996 – leverde dat een bijzonder ingewikkeld pro cesschema op. “ERP was echt ‘the mother of all complexity’”, zegt Jan Baan daarover. Maar dat was tegelijk ook het hele idee. “ERP deed alles. Net daarom wonnen wij het con tract voor Boeing, en niet SAP. We brachten 40.000 gebruikers onder op één ‘instance’ waar werkelijk alles gebeurde: ERP, WMS, noem maar op.” Wie er een ‘magic quadrant’ van Gartner uit die periode op naslaat – toen nog aange duid als ‘ERP Strategic Matrix’ – ziet dat het onderzoeksbureau Baan Company toen als de meest innovatieve partij erkende, voor SAP en Oracle. Maar, inderdaad, intussen zijn we wel dertig jaar verder. Dat maakt de vergelijking met vandaag heel moeilijk. “De ontwikkeling van de software gebeurde toen – in de jaren negentig – echt nog op

ambachtelijke manier”, zegt Jan Baan. “Het was niet bepaald hightech, wel ‘high paid’.” Bovenal leverde het een oplossing op die niet meer relevant is voor de wereld van nu.

De best practice van de leverancier

“ERP-systemen waren in essentie transac tionele systemen op een SQL-database”, zegt Jan Baan. Als je eenmaal een keuze had gemaakt voor een pakket, was ‘vendor lock-in’ je deel. “Uiteindelijk ging je aan de slag met de best practice van de leveran cier.” Dat is nog iets anders dan het nastre ven van de operationele uitmuntendheid van je eigen organisatie. “Bij legacy ERP zien we daardoor vaak dezelfde uitdagingen terugkeren. Het zijn rigide systemen, niet in staat tot een hoge graad van flexibiliteit. Vendor lock-in is heel vaak een reëel pro bleem.” In de loop van de jaren hebben bedrijven bovendien vaak heel wat ‘work-arounds’ ontwikkeld, bedoeld om die rigiditeit te omzeilen. Maar dat levert doorgaans vooral extra manueel werk op – en de bijhorende frustratie. “Het gebrek aan aanpasbaarheid vormt zo uiteindelijk een hindernis voor dynamische processen.” Is het een idee, nu er steeds meer verhalen over software ontwikkeling met generatieve AI de kop opsteken, om de gewenste aanpassingen alsnog via AI te realiseren? “Dat is eigenlijk gewoon levensgevaarlijk”, zegt Jan Baan.

9

VALUE CHAIN MANAGEMENT - MAART-APRIL 2026