VCM_062026_LR

TRANSPORT MANAGEMENT

bezorgrobots, onder meer in Helsinki en Karls ruhe. De robots dienden niet alleen om pakket jes in woonwijken te bezorgen, er liep ook een test voor de levering van gereedschap en maal tijden op bouwplaatsen. Daar kwamen waar devolle, soms onverwachte lessen uit voort. “We leerden dat we de impact op menselijke gewoontes niet over het hoofd mogen zien”, aldus Yanying Li. “Zo waren de bouwvakkers op de testlocaties niet onverdeeld enthousiast over de robot die hun lunch kwam brengen, omdat het sociale aspect van de pauze en de interactie met een bezorger verdween. Voor hen voelde het alsof ze hun rustmoment ver loren.” In Karlsruhe liep dan weer een test met robots in het openbaar vervoer. Die brachten pakket jes van buiten de stad naar het stadscentrum, waar mensen de bezorging overnamen via de tramlijnen. “Het was interessant om te zien hoe het publiek reageerde op het gebruik van robots in het openbaar vervoer in het centrum.” Dit soort multimodale oplossingen toont aan dat de last mile niet per se met een bestelwagen hoeft te worden afgelegd. Twinning cities URBANE had het expliciete doel geformuleerd om meer te doen dan alleen pilots. De opge dane kennis moest schaalbaar zijn. Daarom werden ‘Twinning Living Labs’ opgezet in ste den als Barcelona en Karlsruhe. In Barcelona

lag de focus op microhubs en het gebruik van cargofietsen in het compacte stadscentrum. “Het is belangrijk dat steden niet alleen oplos singen ontwikkelen die voor henzelf werken”, benadrukt Yanying Li. “Logistieke operatoren werken vaak regionaal of internationaal. Als elke stad zijn eigen unieke regels en systemen heeft, wordt het voor bedrijven onmogelijk om rendabele oplossingen te implementeren. De harmonisering van de regels rond stedelijke toegang en voertuigen is een absolute top prioriteit.” De versnippering van regelgeving, onder meer over lage-emissiezones, venster tijden of afmetingen van voertuigen, vormt momenteel een van de grootste barrières voor efficiënte stedelijke distributie. Lessen voor de sector Wat kunnen Belgische logistiek managers meenemen uit URBANE? In de eerste plaats is het duidelijk dat gedeelde infrastructuur geen vrijblijvende toekomstmuziek meer is, maar een noodzakelijke evolutie. De tijd dat elk bedrijf zijn eigen netwerk van kluisjes en hubs beheert in een overvolle stad, loopt stilaan ten einde. “Gedeelde, ‘white label’-oplossingen maken het mogelijk de bezettingsgraad te ver hogen en tegelijk de kosten te verlagen”, zegt Yanying Li. Daarnaast blijken data een cruciale rol te spelen als smeermiddel voor samenwer king. Technologieën zoals blockchain en smart contracts ondersteunen het vertrouwen tussen partijen en dwingen het ook af. Tegelijk onderstreept het project het belang van de sociale dimensie van innovatie. Automatise ring via robots en artificiële intelligentie mag dan technisch veelbelovend zijn, het uiteindelijke succes hangt in grote mate af van de acceptatie door zowel eindgebruikers als medewerkers. Het voorbeeld van de lunchrobot in Helsinki toont aan dat logistieke processen ook een mense lijke kant hebben die we niet zomaar mogen negeren. Tot slot blijkt dat de harmonisering van regelgeving essentieel is voor een efficiënte werking van de sector. “Logistieke spelers doen er goed aan actief in dialoog te gaan met steden en overheden om zo een versnipperd regelge vend landschap te vermijden. Wat in de ene stad werkt, moet bij voorkeur ook in andere steden toepasbaar zijn, wil je tot schaalbare en renda bele oplossingen komen.”

Van project naar praktijk Hoewel het URBANE-project officieel is afge rond, stopt het onderzoek naar duurzame logistieke oplossingen niet. De resultaten stro men door naar de ‘Expert Group on Urban Mobi lity’ van de Europese Commissie. De input van URBANE dient als basis voor beleidsaanbevelin gen. Bovendien is er een directe opvolging in projecten zoals DISCO (Data-driven, Integrated, Synchromodal, Collaborative and Optimised), dat een Europees platform voor stedelijk goederen vervoer ontwikkelt, gebaseerd op gegevensuit wisseling over stedelijke logistiek en het gebruik van de stedelijke ruimte. Het project bouwt daar voor verder op de inzichten rond het fysieke inter net door URBANE. “De data over stoepranden en parkeerplaatsen in Valladolid blijft bijvoorbeeld beschikbaar voor de autoriteiten om hun plan ning te verbeteren, ook nu de AI-testen op hun einde zijn gelopen”, zegt Yanying Li. Voor logistiek dienstverleners is de boodschap van URBANE duidelijk: openheid is geen bedrei ging, maar een voorwaarde voor overleving. “Bedrijven moeten openstaan voor innovatie en samenwerking met concurrenten en overheden. In een hyper competitieve omgeving is het ver leidelijk om je af te sluiten, maar zonder cocreatie blijven we steken in inefficiëntie. Bedrijven die met hun visie voorop lopen, zoeken nu al naar manieren om infrastructuur te delen.” FF In Karlsruhe onderzocht URBANE hoe autonome bezorgrobots in het openbaar vervoer kunnen bijdragen aan duurzame stedelijke distributie.

In Bologna testte URBANE parcel lockers die voor verschillende logistieke spelers toegankelijk zijn, met als doel de publieke ruimte efficiënter te benutten.

78

WWW.VALUECHAIN.BE