VCM_112026_LR

DIGITALE TRANSFORMATIE

FIGUUR 1 Schema van een supply chain metro map. Het laat zien dat supply chains parallelle processen zijn die via bepaalde gebeurtenissen (of events) met elkaar verbonden zijn. Een goede coördinatie en potentiële automatisering zijn dus enkel mogelijk vanuit een procescontext.

te delen met centrale platformen, uit angst voor commerciële afhankelijkheid of verlies van controle. Data vertellen immers alles over klanten, volumes, marges en capaciteit. “Het vertrekpunt is een heel concrete nood: bedrij ven willen meer samenwerken en automatise ren, maar ze willen tegelijk de controle hou den over hun eigen data.” In een dataspace blijft de transporteur of ver lader eigenaar van zijn data. Via een zoge naamde ‘connector’ – een soort digitale toe gangspoort – beslist het bedrijf zelf met wie het welke informatie wil delen, voor hoelang en onder welke voorwaarden. “Het is geen zoveelste platform, maar een andere manier om een netwerk van organisaties digitaal te laten samenwerken, met behoud van controle bij de deelnemers.” Van data naar proces Hoewel het concept van dataspaces al een grote stap voorwaarts is, gaat het PILOTS-pro ject nog een stap verder. PILOTS is een samen werking tussen Imec, de Vrije Universiteit Brussel, VIL (Vlaanderen, Innovatie en Logis tiek), Van Moer Logistics, T-Mining, Pionira en Inuits. Het project onderzoekt hoe logistieke spelers niet alleen ruwe data kunnen delen,

maar ook hun processen op elkaar kunnen afstemmen. Hier komt het concept van de ‘process space’ in beeld. “Data doorsturen ver loopt vandaag zonder veel context”, legt Phi lippe Michiels uit. “Je krijgt een bestand of een e-mail, maar het systeem weet vaak niet over welke opdracht het gaat, in welke fase van het proces we zitten of wie nu aan zet is.” PILOTS maakt die procescontext expliciet via kleine, opgesplitste blokjes informatie of ‘events’. Denk aan berichten als: ‘transport bevestigd’, ‘container beschikbaar’, ‘wachttijd gestart’ of ‘document gevalideerd’. Die methode is veel krachtiger dan de klas sieke berichten via EDI (electronic data inter change), die vaak rigide en louter berichtgeo riënteerd zijn. “In een process space begrijpen de systemen van de verschillende partners wat de data betekenen in de uitvoering van de logistieke dienst. Zodra dat lukt, is het mogelijk om veel manuele opvolging te doen verdwijnen. Minder bellen, minder overtypen, minder statusmails”, aldus Philippe Michiels. Het uiteindelijke doel van PILOTS bestaat erin bouwstenen te ontwikkelen voor het ‘physical internet’ of fysieke internet. Volgens die visie is het mogelijk goederenstromen net zo effi ciënt en naadloos te organiseren als datastro

men op het internet. Net zoals een datapak ketje via verschillende routers autonoom zijn weg naar zijn eindbestemming vindt, zouden containers en pallets via een open, verbonden netwerk van logistieke hubs en transporteurs moeten reizen. Kmo’s als lakmoesproef Een grote uitdaging voor de brede uitrol van dataspaces is de enorme variatie in digitale maturiteit in de sector. Terwijl grote spelers investeren in complexe API-integraties, vor men kleine kmo-transporteurs nog altijd de ruggengraat van de logistieke keten. “Zij zijn degenen die de gaten dichtrijden”, aldus Phi lippe Michiels. “Als het dataspace-systeem enkel werkt voor grote bedrijven met enorme IT-teams, dan missen we een essentieel deel van de logistieke realiteit.” Voor de kleinere spelers is de drempel om aan te sluiten op talloze verschillende portalen van klanten, terminals en expediteurs simpelweg te hoog. PILOTS wil die instapdrempel dras tisch verlagen. Philippe Michiels maakt de ver gelijking met Doccle in de consumentenwe reld: “Je zou een dataspace-connector kunnen zien als een soort Doccle voor transporteurs. Het moet een laagdrempelige manier zijn om

35

VALUE CHAIN MANAGEMENT - NOVEMBER-DECEMBER 2026