VCM_112026_LR

DIGITALE TRANSFORMATIE

of Rotterdam) een rol kunnen spelen als neutrale beheerder.

FIGUUR 2 Een schematisch overzicht wat we vandaag al hebben (e-mails, EDI-berichten, enz.) versus waar het fysieke internet naartoe wil: interoperabiliteit op het niveau van het proces.

Wanneer de stromen een internationaal karak ter krijgen, verschuift de blik naar het Europese niveau. “De EU zet daar sterk op in via de Data Acts. Er is behoefte aan een basisprotocol dat grensoverschrijdend werkt. Het PILOTS-project wil daaraan bijdragen door een handboek op te stellen om zulke communities op te zetten, geba seerd op ‘open source’ standaarden. We willen vermijden dat we nieuwe digitale silo’s creëren. De uitdaging is juist om die verschillende ecosys temen interoperabel te maken.” Minder frictie, meer efficiëntie Het PILOTS-project loopt intussen bijna een jaar en bevindt zich in de fase van de prototypes. De ambitie is om tegen eind 2027 concrete, wer kende voorbeelden te tonen in een productie omgeving, onder andere bij Van Moer Logistics en diens onderaannemers. Hoe ziet de ideale logistieke keten eruit als deze visie werkelijkheid wordt? “In de ideale keten hoeven bedrijven niet langer voortdurend achter data aan te lopen”, beklemtoont Philippe Michiels. “Een opdracht aanmaken verloopt digitaal en de juiste partijen krijgen automatisch en gecontroleerd de informa tie die ze nodig hebben. En er is een automatische koppeling tussen statuswijzigingen, vertragingen en documenten enerzijds, en de juiste processtap anderzijds. De facturatie volgt automatisch uit de uitvoering, in plaats van uit een moeizame manu ele reconstructie achteraf.” Voor planners op de werkvloer betekent dat vooral dat ze minder tijd verliezen aan administra tieve rompslomp en meer tijd krijgen voor uitzon deringsbeheer en klantenservice. Voor de sector betekent het een betere benutting van capa citeit en een lagere milieu-impact, want het aantal onnodige kilometers neemt af. “Datas paces en process spaces zijn geen doel op zich”, benadrukt Philippe Michiels nogmaals. “Ze zijn een middel om logistieke samenwer king eenvoudiger, betrouwbaarder en schaal baarder te maken door informatie net zo vlot te laten stromen als de goederen zelf.” FF

je aan te sluiten op een universeel netwerk, zonder dat je voor elke partner een nieuwe technische koppeling hoeft te bouwen.” Een van de meest opvallende doelen van het project is om de connector te koppelen aan eenvoudige tools zoals Excel. “Flexibiliteit is alles in transport”, weet Philippe Michiels. “En Excel is nog altijd het meest gebruikte transportma nagementsysteem ter wereld. Als we erin slagen een eenvoudige Excel-sheet te ontsluiten via een connector, dan hebben we de belangrijkste test doorstaan. De ambitie is niet dat elke kmo zich tot dataspace-expert ontpopt, maar wel dat alle ondernemingen in staat zijn achter de schermen de technologie in te bouwen in de tools waarmee ze vandaag al werken.” Praktijktests Het PILOTS-project focust momenteel op twee usecases om de theoretische modellen te vali deren. De eerste betreft de flow van containers die binnenkomen in de haven. Wat op het eerste gezicht één proces lijkt, is in werkelijkheid een ketting van parallelle en gekoppelde handelin gen waarbij de verlader, de expediteur, de trans porteur, de terminal, de douane en de uiteinde lijke ontvanger betrokken zijn. “Vandaag heeft elke partij slechts een stukje van de puzzel”, legt Philippe Michiels uit. “Met PILOTS willen we die processtappen beter verbinden via events. Zo

ontstaat er een actueel en volledig beeld voor alle betrokkenen, zonder dat ze hun volledige data base hoeven open te stellen.” De tweede usecase richt zich op optimalisering tussen transportbedrijven. In de logistiek is de inefficiëntie vaak tastbaar: vrachtwagens die leeg terugrijden of containers die op de verkeerde plaats staan. Samenwerking zou die inefficiëntie aanpakken, maar de commerciële gevoeligheid is groot. “Een transportbedrijf wil niet zomaar zijn orderboek delen met een concurrent. We onder zoeken hoe dataspaces optimalisering mogelijk maken terwijl de bedrijven de controle houden over hun commercieel gevoelige data.” Wie trekt de kar? Een federatief systeem zoals Philippe Michiels het omschrijft, zonder centrale baas, roept onvermijdelijk vragen op over het beheer: wie bepaalt de regels, wie beheert de identiteit van de deelnemers en wie bewaakt het vertrouwen? Volgens Philippe Michiels is er niet één zalig makende oplossing, maar gaat het om overlap pende lagen. “Bij een bilaterale samenwerking tussen twee bedrijven zijn simpele afspraken voldoende. Maar van zodra je naar een com munity van transporteurs of een ecosysteem rond een haven gaat, is neutraliteit cruciaal.” In een havencontext zouden entiteiten zoals Nxt Port (Port of Antwerp-Bruges) of Portbase (Port

36

WWW.VALUECHAIN.BE