VCM_112026_LR

FLASH

FIGUUR 5 Verantwoordelijkheid voor circulariteit in de keten

Gevraagd naar verantwoordelijkheid ziet 48 procent van de Belgische organisaties circulariteit als een gedeelde opdracht van de eigen orga nisatie en leveranciers. In Nederland is dat 59 procent. Bij 23 procent in België en 21 procent in Nederland ontbreekt een duidelijke verant woordelijkheidsverdeling. Gedeeld eigenaarschap vraagt daarom om concrete afspraken: wie organiseert de retourstroom, wie levert de informatie en wie draagt de kosten en risico’s?

Nederland

België

59%

Gelijk verdeeld tussen organisatie en leveranciers

48%

21%

Geen duidelijke verantwoordelijkheid

23%

17%

Volledig bij de eigen organisatie

19%

FIGUUR 3 Circulariteit in productontwerp

3%

Volledig bij de leveranciers

10%

Nederland

België

0%

20%

40%

60%

80%

6% 6%

De Belgische respondenten melden dus vaker dat hun grondstoffen afhankelijkheid gevolgen of risico’s voor de continuïteit heeft. Ook het aandeel dat verwacht dat schaarste de komende jaren de grootste kos tenfactor wordt, ligt hoger: 35 procent tegenover 28 procent. Dat zegt op zichzelf niets over de kwaliteit van hun risicoaanpak. Op de afzon derlijke vraag naar inzicht in kritische grondstoffen antwoorden Belgi sche organisaties juist vaker dat dit inzicht ontbreekt. Meer gevoelde druk betekent niet meer inzicht In België zegt 41 procent geen inzicht te hebben in de grondstoffen die kritisch zijn voor de eigen producten of diensten. In Nederland gaat het om 28 procent. Zonder dat inzicht is het lastig om te bepalen welke leveranciers, materialen of componenten de continuïteit werke lijk bedreigen. Een prijsstijging kan dan als algemeen inflatieprobleem worden behandeld, terwijl daar een specifieke afhankelijkheid achter schuilgaat. Hogere inkoopprijzen worden in beide landen vaak genoemd als merk baar gevolg van schaarste: door 41 procent in België en 43 procent in Nederland. Langere levertijden worden aangehaald door respectieve lijk 30 en 35 procent. De Belgische resultaten wijzen daarnaast op mar gedruk bij 22 procent en minder keuze uit leveranciers bij 21 procent. (Figuur 7) Toch krijgt grondstoffenschaarste maar beperkte prioriteit van het management. In België zegt 11 procent er structureel mee bezig te zijn en het onderwerp op bestuursniveau prioriteit te geven. In Nederland is dat 6 procent. Het thema krijgt daarmee bij Belgische respondenten vaker structurele bestuurlijke aandacht, maar in beide landen blijft het een kleine minderheid. Bij ongeveer een kwart wordt schaarste nog niet als concreet risico gezien: 26 procent in België en 28 procent in Nederland. Schaarste ontstaat bovendien niet alleen door een fysiek tekort. Mate rialen kunnen ook door handelsbeperkingen, milieunormen of ver werkingsproblemen buiten bereik raken. Voor bedrijven draait een risicoanalyse daarom om de positie van een materiaal of component in de eigen keten. Hoe geconcentreerd is de productie? Hoeveel leve ranciers zijn inzetbaar? Bestaan er alternatieven en hoeveel tijd kost de omschakeling? Ook de route na gebruik telt mee. Secundaire materia

Geen rol

16%

In beperkte mate

20%

29%

In redelijke mate bij een deel van de producten

28%

21%

In (zeer) grote mate: vast of leidend onderdeel

26%

27%

Weet niet / niet van toepassing

20%

0%

20%

40%

60%

80%

Belgische bedrijven ervaren vaker een continuï teitsrisico Over de afhankelijkheid van andere landen zijn de zorgen vrijwel gelijk. In België vindt 70 procent de afhankelijkheid van het eigen land en Europa zorgwekkend; in Nederland is dat 71 procent. Tegelijk meent 47 procent van de Belgische organisaties dat het merendeel van de eigen grondstoffen uit risicovolle landen komt, tegenover 42 procent in Nederland. (Figuur 6) Bij de inschatting van de eigen kwetsbaarheid wordt het verschil gro ter. In België zegt 35 procent grotendeels of sterk afhankelijk te zijn van schaarse of moeilijk verkrijgbare grondstoffen, met gevolgen of risico’s voor de continuïteit. In Nederland bedraagt dat aandeel 21 procent. Omgekeerd ziet 45 procent van de Belgische organisaties geen direct risico, tegenover 61 procent van de Nederlandse. Nog eens 20 procent in België en 18 procent in Nederland merkt de afhankelijkheid, maar onderneemt geen actie.

FIGUUR 4 Circulariteitsdoelstellingen voor de komende twee jaar

Nederland

België

27%

Duidelijke en meetbare doelen actief nagestreefd

21%

38%

Doelen nog niet volledig geïntegreerd in strategie

35%

21%

Circulaire initiatieven zonder formele doelen

26%

14%

Geen expliciete circulariteitsdoelstellingen

18%

0%

20%

40%

60%

80%

6

WWW.VALUECHAIN.BE