VCM_022026_LR

TRANSPORT & DISTRIBUTIE

hebben immers de touwtjes in handen en zet ten de prijs. “De vraag was of we niet via een andere weg moesten werken. Als consumen ten aangeven dat ze bepaalde leveringsopties willen, zet dat verzenders mogelijk onder druk om het systeem te herdenken. Grote spelers luisteren misschien niet naar beleidsmakers en academici, maar wel naar hun klanten.” Die voorgestelde aanpak kreeg steun van de Europese Commissie en vertaalde Green-Log in Mechelen naar een concreet experiment. Gedurende drie maanden namen zestig gezin nen deel aan een proefproject waarbij al hun onlinebestellingen niet afzonderlijk aan huis aankwamen, maar gebundeld in een ‘cityhub’ aan de rand van de stad. Van daaruit bracht een lokale koerier de pakketten met cargofiet sen tot bij de bewoners. Via een LaaS-platform (logistics-as-a-service) kozen deelnemers zelf op welke dag ze hun levering wilden ontvan gen, tegen een prijs die daalde naarmate er meer bundeling plaatsvond. De resultaten waren opmerkelijk: 21 procent minder voertuigbewegingen en 27 procent minder haltes in de betrokken wijk. Voor Joris Beckers en zijn collega’s was dat het bewijs dat zelfs kleine gedragsaanpassingen van consumenten een groot effect kunnen heb ben. Tegelijk toonde het experiment aan dat de klassieke logica van ‘next day delivery’ niet heilig is. Voor de stad Mechelen past het experiment bij een bredere visie op mobiliteit en leef baarheid. Veerle De Meyer, bevoegd pro jectcoördinator vanuit de stad, wijst op het STOP-principe dat Mechelen hanteert bij de inrichting van de publieke ruimte: eerst stappers, dan trappers, vervolgens openbaar vervoer en pas daarna privévoertuigen. “We zetten al meer dan twintig jaar in op duur zaamheid en verkeersveiligheid”, vertelt ze. “Tegelijk willen we een levendige stad blijven waar de bevoorrading van winkels vlot ver loopt en evenementen makkelijk plaatsvin Evenwichtsoefening in de praktijk

den. Dat is een voortdurende evenwichtsoe fening.”

Die oefening vertaalt zich in vier pijlers, die Mechelen de ‘vier V’s’ noemt: het vermijden van onnodige bewegingen, het verschuiven naar duurzamere vervoermiddelen, het ver schonen via elektrificatie en het verbinden met stakeholders. Green-Log bood de kans om die principes tastbaar te maken. Wat Veerle De Meyer vooral opviel, was dat consumenten niet vasthouden aan onmid dellijke levering. “Uit de bevragingen bleek dat mensen het juist prettig vonden om een levermoment te kiezen dat aansloot bij hun thuiswerkdagen. Het hele idee van ‘vandaag besteld, morgen geleverd’ is maatschappelijk een dure illusie. Er is bereidheid om langer te wachten en zelfs om één à twee euro extra te betalen als de levering daardoor duurzamer wordt.” Draagvlak ondersteunen Dat burgers bereid zijn hun gewoontes aan te passen, betekent niet dat alle obstakels ver dwenen zijn. Veerle De Meyer geeft toe dat er aanvankelijk twijfel bestond of Mechelen zichzelf niet in de voet zou schieten door strengere regels in te voeren dan andere steden. “Als wij te ver gaan, dreigt de logis tieke sector ons gewoon te mijden en naar Antwerpen of Brussel uit te wijken. Dan verliezen we lokale retail omdat belevering moeilijker of duurder wordt. Dat is de con tradictie waar steden continu mee worste len.” Volgens prof. Joris Beckers is die zorg uni verseel. Elke stad zoekt naar manieren om uitstoot en verkeersdruk te verminderen, maar zolang er geen uniform kader bestaat, blijft het moeilijk om structureel door te duwen. “Je ziet dat politici aarzelen. Ieder een wil minder vrachtwagens in het centrum, maar niemand wil de economische activiteit verliezen. Daarom is het cruciaal dat Vlaande ren duidelijke spelregels oplegt. Anders dreigt versnippering en dat werkt contraproductief.”

Steve Corens, projectleider internationalise ring bij VIL, haalt het voorbeeld van Nederland aan. Daar is wel een gemeenschappelijk kader van kracht. “Of een logistiek dienstverlener nu in Rotterdam, Utrecht of Eindhoven moet zijn: de regels zijn overal dezelfde. Het loont dus wellicht de moeite voor Vlaanderen om over de grens te kijken. Een Europees kader zou uiteraard nog beter zijn.” Data en vertrouwen Volgens Steve Corens ligt de kracht van Green-Log in de mogelijkheid om ervaringen te delen. “Niet elke stad staat even ver in zijn visie. Sommige steden hebben al duidelijke plannen, andere zoeken nog naar een richting. De lessen die we in Mechelen trekken, kunnen andere steden sneller op weg helpen.” Een belangrijk aspect daarbij is de ontwik keling van ‘city logistics dataspaces’: digitale omgevingen waar bedrijven en overheden data uitwisselen. Aanvankelijk was het idee dat elke stad zijn eigen dataspace zou hebben, om die vervolgens op elkaar te laten aanslui ten. Zo’n eengemaakt dataplatform zou dan als informatiebron dienen voor logistieke Veerle De Meyer, projectcoördinator Stad Meche len: “Consumenten zijn bereid één à twee euro extra te betalen voor een duurzame levering.”

119

VALUE CHAIN MANAGEMENT - JANUARI-FEBRUARI 2026